PD modeloko Star Pistola, Maria Jesus Berasaluzek damaskinatua

1982 Hileko pieza
Aurtengo urrian, Europako Ondare-Jardunaldiak egingo dira honako leloarekin: "Ondarea, emakumeen herentzia". Ekitaldi honen helburua da emakumearen garrantzia goraipatzea gure legatu kulturalaren sorreran eta transmisioan. Ospakizunarekin bat egiteko, María Jesús Berasaluze eibartarrak damaskinatutako pistoletako bat aukeratu dugu, herensugez, lorez eta ekialdeko motiboz apaindua. Ofizio-maistra hau Lucas Alberdiren ikaslea izan zen Eibarko Udal Eskolan, eta bertan jardun zuen urte askotan zehar.
Card image cap

1982an egindako PD modeloko luxuzko pieza hau, 45 ACP kalibrean egina, pistola erdiautomatikoen arteko modelorik txikienetako bat da. Eragin sinpleko arma da, sei kartutxoko kargadoreduna eta Colt 1911-A1 modeloan oinarritua. Estatu Batuetako merkatu zibilean onarpen handia izan zuen; izan ere, han defentsa pertsonalerako armetan ohikoa zen kalibre mota hau erabiltzea. Espainian, berriz, modelo honen salmentak ez ziren oso altuak izan, kalibre hau ez baitzen larregi erabiltzen.

Damaskinatua Ekialde Ertaineko herrialdeetako dekorazio-teknika bat da, burdinaren eta altzairuaren gainean metal preziatuak txertatzean datzana. Beste garai batzuetan, gure hiri armaginaren funtsezko jardueratzat hartu izan da, eta armak dekoratzeko ez ezik, era guztietako objektuak apaintzeko ere erabili da, hala nola, loreontziak, brotxeak, zigarro-kaxak eta abar.

Jatorria ataujian eta nielatuan izanda, Eibarko damaskinatuaren historia 1865ean hasi zen Eusebio Zuloagarekin, zeinak teknika berrasmatu zuen, penintsulatik arabiarrak kanporatu ondoren galdu egin zen eta. Geroago, bere aitak hasitako proiektuarekin jarraituz, Plazido Zuloagak teknika hobetzeaz gain, berriztu ere egin zuen, kalitate eta meritu artistiko handiko produkzioa lortuz.

Gure herri armaginak bizkor asimilatu zuen artisau-industria hau. Horrek ikasi eta prestatu beharra ekarri zuen gizonez eta emakumez osatutako populazioaren sektore batean. Inguru historiko-artistiko honetan, azpimarratzekoa da lanbide artistiko hau garatu zuten emakumeen lana. Esaterako, Felipa Guisasola Gabiola (1852-1939), Eibarko damaskinatuaren aitzindaria eta erreferentea izan zena. Ofizio honen transmititzailea eta maistra izan zen hainbat hamarkadatan zehar eta Eibarko etorkizuneko emakume damaskinatzaile-belaunaldien formakuntza eta ikaskuntza ahalbidetu zuen. Emakume haiek, azkenik, 1989an, gaur egun itxita dagoen Eibarko Damaskinatu Eskolan ikasteko aukera izan zuten.

Hilabeteko pieza hau aukeratzean nabarmendu nahi dugu Eibarko gizartean emakumeak zein protagonismo handia izan zuen, bereziki, gure kultur ondarearen sorreran eta transmisioan. Halaber, azpimarratu nahi dugu Eibarko emakumeak industria-lanekin zein damaskinatuaren arte-produkzioarekin izandako harreman estua; hori guztia inguru politiko-sozial ezegonkorrean, non emakumeak ez zuen erraztasunik bizitza sozialaren hainbat esparrutan parte hartzeko.